zaterdag 11-04-'09

Verslag 11 April het groepje van Wies.
De dag begon met mooi weer, dus de jassen konden uit. Het bijzondere van het J.P. Thyssepark vind ik de rust en de mooie en goed zichtbare planten. Het ligt zo dicht bij het drukke, recreatieve Amsterdamse bos en daar merk je helemaal niks van.
Een aantal planten heb ik leren herkennen en benoemen. Ook vond ik het interessant om te horen dat een aantal planten zich hebben leren aanpassen aan onze grondsoort. Door zaadwinning en beide grondsoorten te mengen hebben planten geleerd om op een andere grondsoort te overleven. Dit gebeurt natuurlijk niet in 1 keer.
De planten en bomen die we benoemd hebben staan hieronder per familie ingedeeld, de Latijnse naam heb ik er ook bij gezocht:
-Duivekervelfamilie (Fumariaceae):
Holwortel (Corydalis cava)
Voorjaarshelmbloem (Corydalis solida)
-Papaverfamilie (Papaveraceae):
Stinkende Gouwe (Chelidonium majus)
-Lipbloemenfamilie (Labiatae of Lamiaceae):
Gele Dovenetel (Lamium galeobdolon)
Paarse dovenetel (Lamium purpureum)
-Sleutelbloemfamilie (Primulaceae):
Stengelloze sleutelbloem (primula vulgaris)
Slanke sleutelbloem (Primula elatior)
Echte sleutelbloem (Primula veris)
-Viooltjesfamilie Violaceae):
Gewoon Bosviooltje (Viola riviniana)
Maarts Viooltje (Viola odorata)
Driekleurig viooltje (Viola tricolor)
-Narcissenfamilie (Amaryllidaceae):
Narcis (Narcissus pseudonarcissus)
-Klaverzuringfamilie (Oxalidaceae):
Witte Klaverzuring (Oxalis acetosella)
-Steenbreekfamilie (Saxifragaceae):
Paarbladig Goudveil (Chrysosplenium oppositifolium)
-Ruwbladigenfamilie (Boraginaceae):
Breed of gevlekt longkruid (Pulmonaria officinalis)
-Ranonkelfamilie (Ranunculaceae):
Speenkruid (Ranunculus ficaria)
Dotterbloem (Caltha palustris)
Witte bosanemoon (Anemone nemorosa)
Gele anemoon (Anemone ranunculoides)
Wildemanskruid (Pulsatilla vulgaris)
Guldenboterbloem (Ranunculus auricomus)
-Maagdenpalmfamilie (Apocynaceae):
Kleine Maagdenpalm (Vinca minor)
-Leliefamilie (Liliaceae):
Salomonszegel (Polygonatum multiflorum)
Daslook (Allium ursinum)
Lelietje-van-dalen (Convallaria majalis)
Bosgeelster (Gagea lutea)
Bostulp of wilde tulp (Tulipa sylvestris)
Kievitsbloem (Fritillaria meleagris)
Zomerklokje (Leucojum aestivum)
-Wolfsmelkfamilie (Euphorbiaceae):
Bingelkruid (Mercurialis perennis)
-Composietenfamilie (Compositae of Asteraceae):
Groot Hoefblad (Petasites hybridus)
Voorjaarszonnebloem (Doronicum grandiflorum)
-Vlinderbloemfamilie (Fabaceae of Papilionaceae):
Brem (Sarothamnus scoparius)
Gaspeldoorn (Ulex europaeus)
-Zonneroosjesfamilie (Cistaceae):
Geel zonneroosje (Helianthemum nummularium)
-Helmkruidfamilie (scrophulariaceae):
Voorjaarshelmkruid (scrophularia vernalis)
Prachtschubwortel (Lathraea clandestina)
-Walstrofamilie of sterbladigenfamilie (Rubiaceae):
Boswalstro (Galium sylvaticum)
-Duizendknoopfamilie (Polygonaceae):
Adderwortel (Polygonum bistorta)
-Kruisbloemenfamilie (Cruciferae of Brassicaceae):
Kleine veldkers (Cardamine hirsuta)
Lepelblad (Cochlearia officinalis)
-Heidefamilie (Ericaceae):
Lavendelheide (Andromeda polifolia)
Veenbes (Vaccinium oxycoccos)
Vossenbes of rode bosbes (Vaccinium vitis-idaea)
-Kamperfoeliefamilie (Caprifoliaceae):
Gelderse roos (Viburnum opulus)
-Esdoornfamilie (Aceraceae):
Spaanse aak/ Veld esdoorn (Acer campestre)
-Paardenstaartenfamilie (Equisetaceae):
Bospaardenstaart (Equisetum sylvaticum)
Schaafstro ( Equisetum hyemale)
-Rozenfamilie (Rosaceae):
Bosaardbei (Fragaria vesca)
Lijsterbes (Sorbus aucuparia)
Krentenboompje (Amelanchier ovalis Med.)
Sleedoorn (Prunus spinosa)
-Aronskelkfamilie (Araceae):
Gevlekte aronskelk (Arum maculatum)
Italiaanse aronskelk (Arum italicum)
-Muskuskruidfamilie (Adoxaceae):
Muskuskruid (Adoxa moschatellina)
-Gagelfamilie (Myricaceae):
Gagel (Myrica gale)
-Hazelaarfamilie (Corylaceae):
Haagbeuk (Carpinus betulus)
Els (Almus glutinosa)
-Ribesfamilie of steenbreekfamilie (Grossulariaceae):
Aalbes (ribes rubrum)
Kruisbes (Ribes uva-crispa)
-Koningsvarenfamilie (Osmundaceae):
Koningsvaren (Osmunda regalis)
-Wilgenfamilie (Salicaceae):
Kruipwilg (Salix repens)
-Eenbesfamilie (Trilliaceae):
Eenbes (Paris quadrifolia)

Een aantal weetjes:
Stengelloze sleutelbloem, de naam zegt het al. Na de stengel komt meteen de bloem. De bloemen zitten dus niet aan steeltjes vast.
Een maartsviooltje ruikt lekker en het bosviooltje ruikt vrijwel niet.
Gagel is één van de oudste beschermende planten. Als je aan de bloem wrijft lijkt het op was
De eenbes is moeilijk te integreren op deze bodem.
De vlekken op het blad van longkruid op onze longen lijken. De 1e bloemen zijn roze, de dag erna worden ze paars. Dit heeft te maken met de zuurgraad.
De maagdenpalm heet zo omdat vroeger de boeren het rond de bloei, maart/ april het rustig hadden met het werk en dan trouwden ze. De bloemen van de maagdenpalm werden dan gebruikt voor versiering in het haar enzo.
Als de wildemanskruid is uitgebloeid dan krijg je grote haarknoedels.
De vingerhelmbloem heeft 5 vingers aan het blad.
De lijsterbes heeft in de knop 2 handjes die ontvouwen.
De dotterbloem is de grootste van de boterbloemfamilie.
Groeten Femke

zaterdag 11-04-'09

Verslag rondwandeling in dr. Jac. P. Thijssepark
De gids was Bas
Eerst krijgen we een korte inleiding over het ontstaan van het Thijssepark:
Het Thijssepark is ontworpen door Chris Broerse v.m. hoofd plantsoenen van Amstelveen, die o.a ook het openbaar groen van de nieuwbouwwijken Keizer Karelplein, Kostverloren en Bankras heeft ontworpen. Het park is 500 meter breed en heeft een lengte van 1 kilometer.
Er is een enorme variatie en daardoor lijkt het park groter dan het is.
Met de aanvang van het park werd in 1940 begonnen en het was in 1970 voltooid.
Er zijn verschillende grondsoorten (nat, droog )en de hoogte varieert..
Aan de boskant zien we de ringvaart met waterkerende dijken. We zien dat het land lager is omdat het veengebied erg inklinkt.
Amstelveen heeft een eigen kwekerij.
In de lente zijn er veel bloeiende bodembedekkers omdat het bos van beneden naar boven ontluikt. Er bloeien veel stinzenplanten.
De planten die we gezien hebben zijn:
De bosanemoon, de gevlekte aronskelk, stengelloze sleutelbloem, slangsleutelbloem en echte sleutelbloem, kievietsbloem in wit en paars, longkruid(blad ziet er uit als een long en werd vroeger gebruikt voor longaandoeningen); er zijn roze en blauwe bloemetjes. De roze zijn de onbestoven en de blauwe bloemetjes de bestoven exemplaren.
We zien goudveil, zomerklokjes en de twee planten die nogal op elkaar lijken n.l. de helmbloem en de holwortel ( de helmbloem heeft een kleiner blad en de holwortel is hol van binnen en heeft nu al zaadjes)en klaverzuring in de oksel van boomstammen(Els)
Verder nog Salamonszegel, de Stinkende Gouwe met zijn gele sap uit zijn stengel en de Daslook die we moeten ruiken en waarvan je zo lekker kruidenboter kan maken.
Ook nog een witte variant van de Helmbloem en Lelietjes van Dalen die via wortelstok aardig kunnen woekeren, Groot Hoefblad en Maartse viooltjes
We zien een krulplantje waarvan niemand de naam weet en horen dat varens dwars door asfalt en bladeren kunnen gaan en de maagdenpalm waarvan het groen gebruikt werd voor bruidsboeketten.
Als laatste zien we de niet te verwoesten moeraspaardenstaart
De bomen
Als we de eerste boom te zien krijgen wordt ons alles over fotosynthese en bladgroenkorrel verteld( bladgroenkorrels ademen koolstofdioxide in en zuurstof uit. Zij zetten de kooldioxide en water om in voedsel)
De bomen in Amstelveen staan in drassige grond, zij wortelen daarom niet diep en kunnen snel omvallen, We zagen gesnoeide bomen met een strekwortel aan de westkant zodat zij minder snel omvallen..
De haagbeuk heeft horizontale takken en de eik is een echte “rommelboel”
De berken hebben een witte stam en staan graag in elkaar schaduw. De buitenkant van de berk zijn een soort “luchtzakken” en er zitten algen op, De witte paadjes op de boom zijn van slakken die de algen opgegeten hebben. De lijsterbes kan overal groeien Hij bloeit en groeit snel. De merel eet zijn bessen en poept de zaden een stuk verder uit. Om het zaad zit een vlies, dat verteert in de merelmaag.
De struiken
De gagel; in de middeleeuwen werd dit als conserveringsmiddel voor bier gebruikt, later werd dit vervangen door hop. Hop en gagel geven de bier een wat bittere smaak.
Gagel ruikt wat eucalyptusachtig Er zijn vrouwelijke en mannelijke planten De mannelijke planten hebben de grootste bloemen( gelig door het stuifmeel, de vrouwelijke bloemen zijn rood.
Bij de kruipwilg kwam er de discussie: wat is een boom en wat een struik.
Gaspeldoorn met zijn stekels.
De vogels:
De pimpelmees, de specht en het roodborstje dat zich zo agressief kan gedragen als hij zijn territorium moet verdedigen, de buizerd, de specht , de wilde eend, de boomkruiper ( kruipt omhoog) en de boomklever kan zowel naar beneden als naar boven kruipen. De groene halsbandparkiet, een staartmus (vliegende lepel) en een vink Een broedende meerkoet. We zagen verscheidene nestkastjes en een ijsvogelpijp.( 50% van de ijsvogeltjes zijn deze winter doodgegaan).
Wat we nog meer zagen:
Ringslanghopen in het Amsterdamse Bos, waarin slangen geacht worden hun eieren te leggen, prachtige weerspiegelingen in het water, een Schrijvertje en Hoornblad in het water zodat het water erg helder is.
We zagen dat Broerse had bedacht dat er 3 stammen in een gat geplant konden worden en er zo een schitterende boom kon ontstaan. Ook leerden we dat veenmos zo goed is om in te stekken en dat er een stuk grond afgegraven moest worden omdat het vol met heermoes stond,; nu is er nieuwe beplanting.
Conclusie: het was een prachtige wandeling , mooi weer, leuke mensen en we hebben heel veel geleerd, vooral van Bas maar ook van elkaar. Dank jullie wel
12 april 2009 Hanny

zaterdag 11-04-'09

Heerlijk weer, prachtig park, goed gezelschap en een hele lijst met planten.
Groepje van Carla
De lijst:
· Wolzwever
· Holwortel (gaaf blaadje onder de bloem)
· Vingerhelmkruid (gelobd blaadje direct onder de bloem
· Voorjaarshelmkruid
· Eenbes, (na jaren nu overblijvend op veengrond, het is eigenlijk een plant van Limburgse hellingbossen) Planten kunnen wennen aan een andere grondsoort .
· Lieve vrouwe bedstro (ook lekker in de bowl, gedroogd ruikt het sterk door kumarine. Het heeft naar verluid zijn naam en bloem verdiend doordat Jozef armenvol in de kribbe van Jezus legde.)
· Bostulp
· Krentenboompje ( lekkere bessen, maar vaak zijn de vogels je te snel af)
· Gele Dovenetel
· Muskuskruid (vier bloemen met een dekselbloem erbovenop)
· Bosanemoon (hoe meer zon, hoe meer roze op de blaadjes, et de zuidenwind komt de geliefde langs)
· Aronskelken (de vlieg gaat erin, het is te hopen voor de vlieg dat hij reeds stuifmeel van een andere aronskelk heeft, zodat hij de stampers kan bestuiven en niet al te lang hoeft te wachten, toto de meeldraden rijpen en hij met een nieuwe lading stuifmeel een nieuwe aronskelkgevangenisje kan bezoeken. Het is maar te hopen dat de vlieg in de kelk iets van zijn gading vind.
· Gele bosanemoon
· Stengelloze sleutelbloem (geen stengel, maar een onderdeel van de bloembodem)
· Bosmuur
· Bosviooltje (de donkere variant, niet te verwarren met het maarts viooltje)
· Voorjaarshoutzwam (mooi glad wit van onder)
· Wildemanskruid (alleen de naam al, maar zo een mooie, aaibare plant kende ik nog niet.)
· Kruipend zenegroen (later met paarse toortsjes)
· Hertshooi, ws sint janskruid
· Penningkruid
· Gagel (geel, rood, bier, motten, niet teveel van eten,..ruikt sterk, was voor gagel geurkaarsen)
· Kruipwilg
· Kievietsbloem (ook wel koekoeksbloem)
· Klaverzuring (overal, zelfs op een boom)
· Paarbladig goudvijl
· Longkruid (ook een stinzeplant)
· Sleedoorn (de vergeven doornenkroon)
· Nagelkruid
· Maagdenpalm
· Glimmer Inktzwam
· Dotterbloem (dodde = dooier, als deze plant bloeit, raken de vogels aan de leg)
· Moerasspirea (rode steeltjes, koningin van de weide, de bloemen geven lekkere limonade)
· Appelbes
· Stekelbrem
· Gulden boterbloem (verliest de kroonbladen snel)
· Lijsterbes
· Salomonszegel (zeug met biggen)
· Zomerklokje (met 3 of meer bloemen aan een steel, itt lenteklokje, die heeft er 1 a 2)
Over 2 weken naar het Thijssepark, omdat de kleine veenbes dan zo mooi bloeit.
· Echte Sleutelbloem
· Elvenbankje
· Meidoorn met Maretak
· Kleine Veldkers
· Overblijvend bingelkruid (vroeger aten de dames de meisjesplant als ze een jongetje wilden)
· Stinkende gouwe
· Gaspeldoorn (ruikt van dichtbij naar cocos)
· Daslook
· Boomklever
· Tondelzwammen
· Donkere Ooievaarsbek
· Adderwortel
· Paarse dovenetel (adam en eva in ’t prieeltje)
· Lavendelheide
· Gulden sleutelbloem (ze kijken naar 1 kant)
· Weegbree
· Haagbeuk (de gespierde man onder de bomen)
· Grote Veenbes
· Dubbelloof
· Waterdrieblad
· Gele Lis
· Grote boterbloem
· Prachtschupwortel (ruikt naar hyacinten)
· Bospaardestaart
· Schaafstro
Groeten Marit

zaterdag 11-04-'09

Verslag groepje van Martin en Jeanine
Op deze mooie zonnige ochtend, het is elf april, verzamelen bij het Jac.P. Thijssepark. We twijfelen, gaat de jas wel of niet mee? We nemen hem mee maar hij is pas nodig als we naar huis fietsen. We splitsen ons op in groepen. Het begint direct met een ophoping aan het begin van het park. Wij, de laatste groep, lopen de eerste groepen voorbij en beginnen onze wandeling wat verderop in het park. Tijdens de wandeling wordt aan zeker 34 planten, enkele bomen en vogels aandacht besteed. Ook komt het ontstaan van het park aan bod. Dat de ontwerper een museum achtig park wilde maken. Daar loop je ook van kamer naar kamer. Het park is niet verveend gebied. Tweeslachtig, eenslachtig en een of tweehuizig het passeert allemaal de revue deze morgen. Natuurlijk zorgt dit voor de nodige verwarring. Is het bij deze plant nu zus of zo? Planten hebben niet alleen namen gekregen. Er is ook naar de bloeiwijze gekeken en uitgelegd waarom de bloemen van het gevlekt longkruid als de bloem jong is rood van kleur is later paarsblauw wordt (lakmoesproef). De wortelstok krijgt, als nuttig deel van de plant, aandacht maar ook dat je er last van hebt als deze zorgt voor wel erg veel nieuwe planten. De mannelijke delen van de plant zijn vaak groter dan de vrouwelijke delen. Dit houdt verband met het moeten kunnen wellen van het stuifmeel. Er is een plant, de Gaspeldoorn, waarbij het blad een priemvorm heeft, dit is een soort stekel. Plantjes met “handjes” (Vingerhelmbloem) zijn er ook. Deze lijkt op de Holwortel. En juist bij deze plant lijkt het erop, als je goed naar de bloem kijkt, dat er een vogeltje op een kruk zit. Dobbelsteenachtige bloemen, kun je het nog gekker maken, komen ook in de natuur voor, het Muskuskruid. Er was even verwarring toen het straatgras aan bod kwam. Bij dit gras komt regelmatig de bus langs. In het Jac. P. Thijssepark? Dit ezelsbruggetje verwijst ernaar dat bij dit gras de pluim aan een kant plat is. Boomstronken worden opgeruimd door paddenstoelen die vallen onder de groep saprofyten. En Petrus heeft aan de hemelpoort vele sleutels verloren, als wij tenminste moeten geloven dat het waar is dat waar de Echte sleutelbloem bloeit de sleutel is terecht gekomen nadat Petrus hem heeft laten vallen bij de Hemelpoort. Wat opvalt, is dat er in het voorjaar veel witte en geel bloeiende planten zijn. Zou dat komen omdat er in die tijd nog geen insecten zijn en dat het dus niet nodig is om deze met kleur te lokken?Wij hebben vanmorgen gehoord, gezien, gevoeld, gevraagd, gezocht, geleerd en ……… genoten.
Martin en Jeanine , dank je wel.
Groeten Jeannette